Granice wolności religijnej

Ojcowie Soborowi Watykańskiego II wskazują że prawo do wolności w dziedzinie Religi realizuje się w społeczeństwie[1], oraz mając na uwadze, że prawo do wolności religijnej nie jest celem samym w sobie, lecz wynika z przyrodzonej i nadprzyrodzonej godności osoby ludzkiej a zatem jest warunkiem aby człowiek mógł dążyć do dobra odpowiednio do godności osoby ludzkiej[2], korzystanie z tego prawa w konkretnych przypadkach musi polegać pewnym ograniczeniom. Deklaracja o wolności religijnej „Dignitatis humanae” wskazuje, przy w ograniczaniu prawa do wolności religijnej uwzględniane zawsze były „podstawowe elementy dobra wspólnego i wymogi porządku publicznego[3]”.

Rozpatrując ograniczenie wolności religijnej w kategorii dobra wspólnego, trzeba wziąć pod uwagę takie racje, jak skuteczna ochrona prawa, obrona moralności, zabezpieczenie pokoju publicznego, a przede wszystkim wymogi obiektywnego porządku moralnego[4].

Jeżeli chodzi o wymóg porządku publicznego Ojcowie Soborowi nauczają, że: „Przy korzystaniu z wszelkich rodzajów wolności należy przestrzegać moralnej zasady odpowiedzialności osobistej i społecznej; stąd w realizowaniu swych praw poszczególni ludzie i grupy społeczne mają moralny obowiązek zważyć na prawa innych, i na swoje wobec nich obowiązki, i na wspólne dobro wszystkich[5]

[1] DWR 7.

[2] Zob. P. Sobczyk, Kościół a wspólnoty polityczne, Warszawa 2005, s. 138.

[3] DWR 7.

[4] J. Krukowski, Kościół i Państwo…, dz. cyt., s. 94.

[5] DWR 7.

Reklamy

Dodaj komentarz

Filed under prace magisterskie

Obraza uczuć religijnych

Każdy z nas jest istotą myślącą, a zarazem emocjonalną. Patrząc z socjologicznego punktu widzenia to co jest oczywiste dla nas niekoniecznie musi być oczywiste dla drugiej osoby. To samo się tyczy ludzkich uczuć. Możemy kogoś obrazić lub zranić nie zdając sobie z tego sprawy. Lecz w świetle prawa za każdą obrazę poniesiemy konsekwencje. Tyczy się to przede wszystkim uczuć religijnych. Zgodnie z art.196 kk. „Kto obraża uczucia religijne innych osób, znieważając publicznie przedmiot czci religijnej lub miejsce przeznaczone do publicznego wykonywania obrzędów religijnych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.”[1]

Jest  to zjawisko nader często występujące w Polsce, polegające na bezlitosnym ośmieszaniu i prześladowaniu uczuć wierzącej większości. Obrażanie jest tak powszechne i różnorodne, że wydaje się być szerszym i zaplanowanym działaniem, skierowanym przeciw Narodowi. Należy tu zwrócić uwagę, że nie zanotowano przypadku obrazy uczuć religijnych muzułmanina, wyznawcy Hare Kriszny czy czciciela Zeusa itp.

Obrażając czyjeś uczucia możemy poprzez słowne znieważające wypowiedzi, jak i przez pisma i druki zawierające takie słowa. Obraza uczuć religijnych może być także dokonana przez dewastację przedmiotów kultu, chociaż nie jest to konieczne dla bytu przestępstwa[2].

Jako przykłady przedmiotu czci religijnej doktryna podaje: krzyż, hostię, szkaplerz, relikwie, obrazy, figury przedstawiające osobę uznaną za świętą, różaniec[3].

Przedmiotem czci  religijnej jest także Bóg pojmowany osobowo, jak również Jezus, Duch Święty, Maryja, Świeci[4].

Bardzo istotnym problemem jest właściwe pogodzenie prawno karnej ochrony uczuć religijnych ze swobodą wypowiedzi, która jest jednym z fundamentów demokracji. Orzecznictwo w państwach zachodnich dotyczące ochrony uczuć religijnych zawiera wiele przykładów, które wyraźnie pokazują, że swoboda wypowiedzi artystycznej nie ma charakteru absolutnego. I tak można podać przykład Szwajcarskiego Sądu Najwyższego, który w swoim wyroku z 26 lutego 1960 r. podtrzymał wyrok sądu w Bazylei, skazujący malarza, który publicznie wystawił płótno przedstawiające nagą kobietę rozpiętą na krzyżu. Na nic zdały się tłumaczenia artysty, że chciał on zwrócić uwagę na los współczesnych kobiet, gdyż zdaniem sądu obraz ten stanowił poważne znieważenie krzyża jako symbolu wiary chrześcijańskiej[5]. Chciałabym podać kilka innych przykładów obrazy uczuć religijnych jakie zostały zanotowane w naszym kraju: (Korzystałam z serwisu internetowego www.wikipedia.pl  wiec za ich treść nie odpowiadam , umieszczam je tylko jako pomoc naukową )

„Historyczne przykłady urażania uczuć:

–  1995r – protesty przeciw wyświetlaniu w kinach filmu „Ksiądz”, sugerującego jakoby wśród sług bożych mogli pojawić się obrzydliwi homoseksualiści, co jest oczywistym szkalowaniem

  • – 2000 – poseł Witold Tomczak (dawne LPR) zniszczył wystawioną w galerii instalację przedstawiającą papieża przygniecionego meteorytem (za co jest teraz w oburzający sposób szykanowany), a ponad stu urażonych posłów z klubów katolickich domagało się odwołania dyrektora galerii
  • – 2001 – protesty przeciw wyświetlaniu w kinach filmu „Dogma”, kpiącego z religii, biskupów, apostołów, aniołów i pozostałych świętości,
  • – 2001 – jedna z prac Doroty Nieznalskiej [4] wystawiona w galerii przedstawiała penisa na tle krzyża©, po oskarżeniu i skazaniu prowokatorka mętnie tłumaczyła się, że chciała symbolicznie pokazać „kult męskości”
  • – 2003 – czasopismo „Machina” umieściło na okładce dwóch gejów, z których jeden miał krzyżyk. Liga Polskich Rodzin zgłosiła przestępstwo obrazy uczuć religijnych.
  • -2004 – w galerii Zachęta prezentowano wystawę „W Norweskim Lesie”. Dwa działacze LPR zgłosili przestępstwo obrazy uczuć religijnych, między innymi z powodu prezentowanej tam porcelanowej figurki Jezusa który w rozpostartych dłoniach trzymał włócznię.
  • -2006 – podczas wizyty Papieża w Polsce usunięte zostały billboardy z nieobyczajną nagością, a z reklam telewizyjnych zniknęły spoty „które w tych dniach mogłyby urazić czyjekolwiek uczucia” (np. reklamy podpasek).
  • – 13.06.2007 – Za obrazę i ośmieszenie uczuć religijnych został skazany na 2000 PLN grzywny informatyk Radosław R., który uruchomił stronę internetową „Spowiedź On-line”. Internauci wchodząc na stronę mogli zobaczyć formularz, którego wypełnienie było warunkiem otrzymania „rozgrzeszenia”. Zamieszczone obok ilustracje wyraźnie sugerowały, że spowiedź on-line to tylko drwina. Po wypełnieniu formularza spowiednik rozpoczynał, jak informował komunikat, „łączenie z Bogiem”. Kiedy już grzechy „zostały odpuszczone”, spowiedź on-line proponowała wydrukowanie hostii na papierze ryżowym. Pomysł informatyka szybko podchwycili kolejni Internetowi prześmiewcy. Na jednym z niemieckich serwerów można się wyspowiadać, ale twórcy strony zastrzegają, że grzechy „zostaną odpuszczone dopiero po, dobrowolnej, wpłacie 25 zł na konto Radia Maryja„. Na tym nie koniec. Po złożeniu takiej deklaracji, strona informowała go, że zobowiązał się do regularnych wpłat na konto rozgłośni. To jednak tylko żart twórców strony, bo żadne pieniądze nie są przelewane. Procederem rozpoczętym przez Radosława R. poczuł się urażony informatyk z Białej Podlaskiej i poinformował o tym prokuraturę. Oskarżyciel żądał skazania autora strony na rok pozbawienia wolności, w zawieszeniu na dwa lata, oraz grzywny w wysokości 800 zł. Za oskarżonym wstawił się przedstawiciel Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka i zaofiarował pomoc przy apelacji.
  • – 31.05.2007 – na pół roku więzienia w zawieszeniu na dwa lata i grzywnę w wysokości 500 zł został skazany Mirosław S. za umieszczenie na stronie internetowejpl znalezionego w sieci fotomontażu przedstawiającego Jezusa z twarzą Stalina.
  • – 26.06.2007 – na 10 tys. zł grzywny został skazany organizator koncertu norweskiej grupy blackmetalowej Gorgoroth. W scenografii koncertu z 2004 roku, nagrywanego w krakowskiej telewizji na potrzeby wydania DVD zespołu, wykorzystano pentagramy, nagie kobiety wiszące na krzyżach i sztuczną krew. Pokrzywdzeni poczuli się trzej kamerzyści telewizji filmujący koncert.
    • Według ekspertyzy, sporządzonej przez teologa z Papieskiej Akademii Teologicznej, w scenografii koncertu doszło do obrazy uczuć religijnych chrześcijan. „Wykorzystany w niej motyw krzyża, na którym rozpięto nagie postacie, jest przedmiotem szczególnej czci dla wyznawców religii chrześcijańskiej, a sposób jego użycia z emblematami satanistycznymi jest obiektywnie obraźliwy dla osób wierzących” – stwierdził teolog.
  • – 28.07.2007 – W sieci sklepów Rossman, między innymi w Lublinie można było kupić papier toaletowy z wizerunkiem Renifera oraz życzeniami świątecznymi po angielsku. Wielu mieszkańców Lublina rozważało wniesienie pozwu o obrazę uczuć religijnych producentowi papieru, rzecznik Lubelskiej kurii biskupiej wzywa do bojkotu sklepu”[6]

Z powyższego wynika, że bardzo ciężko  jest zdefiniować czym tak naprawdę są uczucia religijne. Ponieważ przedstawiony tutaj wachlarz przykładów pokazuje nam jak różni są ludzie i jak różne mają spojrzenie na dany temat. Rodzą się zatem pytana czy  fakt, że ktoś świętuje w dni, które dla jakiejś religii są, np. czasem żałoby czy smutku uznać za obrazę uczuć religijnych. Czy sytuacje, że ktoś, nawet publicznie i ostentacyjnie, łamie post obowiązujący w danej religii czy tabu.

Obowiązująca ustawa o radiofonii i telewizji z dnia 29 grudnia 1992 r.[7] ustanawia w art. 18 ust. 2 zakaz naruszania w audycjach uczuć religijnych. Ponadto art. 26 ust. 2 pkt 6 wspomnianej ustawy nakazuje respektować w programach publicznej radiofonii i telewizji wartości chrześcijańskie. Na wniosek grupy posłów i Prokuratora generalnego Trybunał Konstytucyjny badał zgodność  wspomnianych przepisów z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego i zasadą równości, wyrażoną w art. 67 ust. 2 ówczesnej Konstytucji. Orzeczeniem z dnia 7 czerwca 1994 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, odwołując się do swojej poprzedniej wykładni art. 18 ust. 1 i 2 ustawy, że przewidziany przez nią zakaz naruszania w audycjach uczuć religijnych odbiorców, jak również wymóg respektowania w programach publicznej radiofonii i telewizji wartości chrześcijańskich, które pokrywają się z uniwersalnymi zasadami etyki, są zgodne z zasadą demokratycznego państwa prawnego i zasadą równości[8].

Art. 196 kk. ochrania jedynie uczucia religijne, pomija natomiast ochronę uczuć ludzi niewierzących, mimo, że inne artykuły kodeksu uwzględniają  zwykle obydwie kategorii osób (art. 119, 194, 256, 257 kk.). Próby wprowadzenia do kodeksu karnego ochrony uczuć osób niewierzących zakończyły się niepowodzeniem. Twórcy kodeksu z 1997 r. odrzucili konstytucyjny nakaz równego traktowania wyznawców różnych religii i niewierzących. Uznali, że zdaniem państwa nie jest ochroną wolności jednostki, ale trzeba mieć na uwadze przede wszystkim dobro całego społeczeństwa . Takie stanowisko jest trudne do pogodzenia z konstytucyjnym nakazem zachowania bezstronności w sprawach religijnych i światopoglądowych przez władze publiczne (art. 25 ust. 2 Konstytucji) [9]

[1] Kodeks  karny- ustawa z 6 czerwca 1997, Dz.U. Nr 88, poz. 553 i Nr 128, poz. 84

[2] R. Góral, Kodeks karny, praktyczny komentarz, Warszawa 1998, s. 267.

[3] Ibidem

[4] J. Wojciechowski, Kodeks karny. Komentarz – orzecznictwo, Warszawa 1998, s. 340.

[5] A. Wąsek, Ochrona, s. 268.

[6] wikipedia.pl/index.php?title=Obraza_uczu%C4%87_religijnych

[7] Dz. U. Nr 7 z 1993 r., poz. 34.

[8] Orzeczenie TK z dnia 7 czerwca 1994 r., K 17/93.

[9] J. Wojciechowski, Kodeks karny. Komentarz – orzecznictwo, Warszawa 1998, s. 369.

Dodaj komentarz

Filed under prace magisterskie

Przedmiotowość, podmiotowość oraz przesłanki i zasady wolności wyznania i sumienia w stosunku do kodeksu karnego i innych aktów prawnych

Przestępstwa przeciwko wolności sumienia i wyznania zawiera rozdział XIV Kodeksu Karnego. Przepisy te stoją na straży porządku publicznego w związku z prawem obywateli do swobodnego wyrażania kultu religijnego.

Przepis art.194 kodeksu karnego który mówi nam o ty iż, „Kto ogranicza człowieka w przysługujących mu prawach ze względu na jego przynależność wyznaniową albo bezwyznaniowość podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2 ”[1] wprowadza pojęcia przestępstw dyskryminacji wyznaniowej. Inne przepisy są szczególne wobec niego (art. 118 kk, 119 kk, 256 kk, 257 kk) gdy spełniają wspólnie następujące warunki[2]:

  • W stosunku do przedmiotu ochrony: przedmiotem ochrony w art. 194 kk jest wolność
    od dyskryminacji z powodów religijnych, przepis szczególny musi dotyczyć co najmniej tego przedmiotu ochrony, może także odnosić się dodatkowo do innych dóbr, np. życia czy zdrowia;
  • W stosunku do strony przedmiotowej: określenie zachowania zabronionego w art. 194 kk. (ograniczenie w przysługujących prawach) decyduje o uniwersalnym jego charakterze: każda specyfikacja owego ograniczenia (przez skonkretyzowanie naruszanych czynem praw) „mieści się” w stronie przedmiotowej art. 194kk;
  • W stosunku do podmiotu przestępstwa: jest on określony w art. 194 maksymalnie szeroko (przestępstwo powszechne), zatem określenie podmiotu zawarte w każdym części szczególnej zawiera się w znamieniu art. 194 kk.;
  • W stosunku do strony podmiotowej: przepisem szczególnym może być wobec art. 194 k.k. tylko ten, którego stronę podmiotową cechuje, podobnie jak w tym przepisie, ta szczególna motywacja, jaką jest przynależność wyznaniowa ofiary;

Art. 194 k.k. chroni prawo człowieka, przyznane mu w Konstytucji, do wolności sumienia i religii. Przestępstwa tego może dopuścić się może każdy. Ustawodawca nie ogranicza kręgu sprawców, stąd jest to przestępstwa powszechne[3].

„Dla ochrony wolności sumienia i wyznania, zarówno jednostkowej jak i kolektywnej, można wykorzystać również przepisy normujące przestępstwo zniesławienia (pomówienia) art. 212 — 216 kk. Przestępstwo to polega na pomawianiu innej osoby lub grupy osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nie mającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania, potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności (art. 212 kk.). Popełnienie tego czynu za pomocą środków masowego przekazu (prasy, radia, telewizji) powoduje zaostrzenie kary. „[4]Dodatkową ochronę uprawnień jednostki wynikającą z wolności sumienia i wyznania wprowadza art. 231 § 1 kk., który przewiduje zaostrzona karalność funkcjonariusza publicznego, przekraczającego swoje uprawnienia lub takiego, który  nie dopełnia swoich obowiązków. Jest to przestępstwo nadużycia władzy. Takim przekroczeniem dyspozycji art. 231 § 1 kk. były działania pracownicy szkoły w Bydgoszczy. Nauczycielka została zmuszona do ujawnienia jej przekonań religijnych lub wyznania. Działania kierowniczki szkoły naruszyły prawo do milczenia gwarantowane nauczycielce przez art. 53 ust. 7 Konstytucji. „Postanawia on, że nikt nie może być obowiązany przez organy władzy publicznej do ujawnienia swego światopoglądu, przekonań religijnych lub wyznania. Postępowanie pracownicy szkoły narusza także art. 25 ust. 2 Konstytucji nakazujący władzom publicznym zachować bezstronność w sprawach religijnych, światopoglądowych i filozoficznych”[5]

Również prawo międzynarodowe i Konstytucja ustala cztery podstawowe przesłanki uznania ograniczenia wolności religijnej za zgodne z prawem:

  1. dobro, ze względu na które ogranicza się ją, jest wymienione w Konstytucji;
  2. ograniczenie następuje w drodze ustawowej;
  3. zachowana jest istota wolności religijnej;
  4. zachowana jest zasada proporcjonalności.

Pierwsza z przesłanek dopuszczalności wprowadzania ograniczeń wolności religijnej jest to, by dobro należało do zamkniętego katalogu dóbr uzasadniających tę ingerencję. Obejmuje on, zgodnie z jednobrzmiącymi normami Konstytucji, Konwencji Europejskiej i Międzynarodowych Paktów Praw Człowieka, bezpieczeństwo państwa, porządek publiczny, zdrowie i moralność publiczna oraz prawa i wolności innych osób[6].

Kolejna przesłanka dopuszczalności ograniczenia wolności religijnej jest zachowanie formy ustawowej[7]. Zarówno te normy, z których brzmienia wynika, że mają one charakter takich ograniczeń, jak i te, które stają się nimi dopiero na skutek okoliczności faktycznych, muszą więc mieć charakter ustawowy. Niedopuszczalne jest więc ograniczenie wolności religijnej w drodze aktów podwykonawczych, choć możliwe jest doprecyzowanie

w nich regulacji ustawowej[8].

Trzecią z przesłanek dopuszczalności ograniczeń wolności religijnej jest zachowanie jej istoty[9]. Chodzi o to, że na wolność składają się elementy podstawowe, bez których nie może ona istnieć, oraz elementy dodatkowe, których modyfikacje nie wpływają na istnienie jej tożsamości[10]. Istotą wolności religijnej w aspekcie zewnętrznym jest sama możliwość uzewnętrzniania swego światopoglądu, przyznania się do niego, natomiast wszelkie formy zewnętrzne, jak sprawowanie kultu czy nauka religii, jedynie ubogacaj tę możliwość i są elementami wtórnymi wolności religijnej. Naruszeniem istoty wolności religijnej będzie np. zakaz ujawniania swego światopoglądu w miejscu pracy( bo istotę  zewnętrznej wolności stanowi sama możliwość zewnętrznego zaistnienia światopoglądu), nie będzie zaś nim wymóg posiadania pozwolenia budowlanego na budowę świątyni.

Czwartą przesłanką dopuszczalności ograniczeń wolności religijnej jest zachowanie

zasady proporcjonalności[11]. Zasada ta ukształtowała się w XIX w. w krajach niemieckojęzycznych i jej istotą  jest idea zakazu nadmiernej ingerencji. Miarą ustalenia, co jest nadmierne, a co niezbędne, jest proporcja rangi interesu publicznego, któremu służyć ma dane ograniczenie, i rangi ograniczonej wolności[12]. Zgodnie z orzecznictwem TK[13] zasada ta jest zachowana, gdy są spełnione trzy składające się na nią zasady szczegółowe:

  1. Zasada przydatności – wprowadzone ograniczenia są w stanie doprowadzić do zamierzonych skutków .
  2.  Zasada konieczności – ograniczenia są niezbędne dla ochrony interesu publicznego powiązanego z nim

Efekty wprowadzanych ograniczeń  pozostać muszą w odpowiedniej proporcji do ciężarów nakładanych przez nie na obywateli .[14]

[1] Kodeks karny- ustawa z 6 czerwca 1997, Dz.U. Nr 88, poz. 553 i Nr 128, poz. 840.

[2] L. Gardocki, Prawo karne, Warszawa 1998, s.456.

[3] W. Wróbel, Przestępstwa przeciwko wolności sumienia i wyznania, [w:] Kodeks karny. Część szczególna, pod red. A. Zolla, Kraków 1999, s.456..

[4] Lech Gardocki, Prawo karne, Warszawa 2003. (C.H. Beck)

[5] policja.pl/portal/pol/1/27892/wolnosc_religijna.html

[6] Art. 53 ust. 5 Konstytucji, art. 9 ust. 2 Konwencji Europejskiej, art.18 ust. 4 MPPOiP.

[7] Zgodnie z art. 31 ust. 3 i art. 53 ust. 5 Konstytucji.

[8] B. Banaszak, „Prawa jednostki i systemy ich ochrony”, Wrocław 1995, s.66.

[9] Zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji ograniczenia wolności nie mogą naruszać jej istoty.

[10] L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2000, s.103.

[11] Zasadę tę formułują: art. 31 ust. 3 i art. 53 ust. 5 Konstytucji, art. 9 ust. 2 Konwencji Europejskiej i art. 18 ust. 4 MPPOiP.

[12] L. Garlicki , op. cit., s.102-103.

[13] Wśród wielu orzeczeń wymienić można: K 11/94, K 9/95, K 18/95, K 27/9.

[14] B. Banaszak, „Prawa jednostki i systemy ich ochrony”, Wrocław 1995, s.87

Dodaj komentarz

Filed under pisanie prac magisterskich, licencjackich, zaliczeniowych

Stosunek praw i obowiązków obywatelskich w ujęciu o zakres wolności wyznania i sumienia

Według Jerzego F. Godlewskiego i Krzysztofa H. Jabłońskiego[1] prawa i obowiązki obywatelskie wynikające z wolności sumienia można sformułować następująco:

  • Prawo swobodnego wyboru określonego światopoglądu, wyznawania lub niewyznawania religii. Prawo do nieujawniania swego światopoglądu (tzw. Prawo milczenia).
  • Prawo należenia do działającej w państwie organizacji światopoglądowej (kościoła, związku wyznaniowego lub organizacji świeckiej) i swobodnej zmiany przynależności do nich.
  • Prawo do korzystania z usług instytucji i funkcjonariuszy organizacji wyznaniowych, uczestniczenia w obrzędach lub praktykach religijnych lub nieuczestniczenia w nich.
  • Obowiązek szanowania przekonań światopoglądowych innych obywateli, a więc przestrzegania zakazu obrażania uczuć religijnych, antyreligijnych, ateistycznych, szerzenia nienawiści lub pogardy, wywoływania waśni lub poniżania ze względu na przekonania światopoglądowe, zakaz wywierania nacisków środowiskowych, towarzyskich, moralnych z powodu wyznawanego światopoglądu.
  • Obowiązek nie uchylania się ze względu na przekonania światopoglądowe od powinności obywatelskich (np. od powszechnej służby wojskowej lub zastępczej, płacenia podatków, ochrony zdrowia).
  • Obowiązek przestrzegania zakazu nadużywania wolności sumienia do celów godzących w interesy państwa i jego kompetencje.
  • Obowiązek przestrzegania porządku prawnego (norm prawnych), w szczególności reglamentującego uzewnętrznianie przekonań światopoglądowych.
  • Obowiązek poszanowania zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów.

„Działalność jednostek i zbiorowości wyznaniowych, gwarantowana przez wolność sumienia i wyznania, wymaga ciągle jeszcze ochrony. Uzasadniają ją różnorodne przejawy nietolerancji i dyskryminacji oraz wystąpienia naruszające uprawnienia jednostek. Obowiązek zapewnienia poszanowania tej wolności spoczywa na organach państwowych. Istotny wpływ na jej uznanie i ochronę w prawie wewnętrznym poszczególnych państw wywarło prawo międzynarodowe”[2]. Ochrona wolności sumienia i wyznania przez układy międzynarodowe ma bardzo długą i bogatą historię. Pierwsze jej przejawy spotykamy już w średniowieczu. Ochronę wolności religijnej mniejszości wyznaniowych w 1648r. zapoczątkował traktat westfalski, potem został przygotowany w Wersalu traktat o ochronie praw mniejszości gdzie uczestniczyła także Polska. Po II wojnie światowej kwestia ochrony wolności sumienia i wyznania znalazła odbicie w traktatach pokojowych z Włochami, Rumunią, Bułgarią, Węgrami i Finlandią.

Uprawnienia wynikające z wolności sumienia i wyznania znajdowały się także w uchwalonej przez Narody Zjednoczone w 1948r. Deklaracji Praw Człowieka, czy w uchwalonym przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w 1966r. Pakcie praw cywilnych i politycznych. „W marcu 1981r. projekt Deklaracji o eliminacji wszystkich form nietolerancji i dyskryminacji religijnej lub wyznaniowej został przyjęty przez Komisję Praw Człowieka ONZ. Natomiast w 1975r. państwa, które podpisały Akt Końcowy Konfederacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, zobowiązały się szanować wolność myśli, sumienia, religii lub przekonań każdego człowieka oraz wolność wyznania i praktykowania, indywidualnie lub zbiorowo, religii lub przekonań”[3]

„Wolność sumienia i wyznania jest nie tylko ważnym prawem i wielkim osiągnięciem cywilizowanych społeczeństw współczesnej ludzkości, ale także cenną normą moralną i zarazem szlachetną ideą humanistyczną. Zadaniem państwa i wszystkich obywateli powinno być możliwie najszersze upowszechnienie i wprowadzenie w życie tej wielkiej zasady oraz uczynienie z niej istotnego regulatora zachowań ludzkich”[4].

[2] Michał Pietrzak, Prawo wyznaniowe, Warszawa, 1982, s. 39.

[3] Michał Pietrzak, Prawo wyznaniowe, Warszawa, 1982, s. 42

[4] B. Banaszak, A. Preisner, Prawa i wolności obywatelskie w Konstytucji RP, Warszawa, 2002, s. 462.

Dodaj komentarz

Filed under pisanie prac magisterskich, licencjackich, zaliczeniowych

Zakres przedmiotowy i podmiotowy, gwarancje i zasady wolności wyznania i sumienia

Wolność sumienia i wyznania jako prawo osobiste jest prawem podmiotowym bezwzględnym, tj. takim, które jest skuteczne wobec wszystkich, w związku z czym na wszystkich ciąży obowiązek nieingerowania w sferę objętą takim prawem podmiotowym.

Przedmiotem wolności sumienia i wyznania jest sfera wolności wyboru światopoglądu przysługującej każdemu obywatelowi czy każdemu człowiekowi w danym państwie, który tę zasadę przyjmuje. „Istota tej wolności polega przede wszystkim na swobodnej aktywności, wynikającej z dokonanego wyboru. Jest to więc z jednej strony wolność wierzenia i niewierzenia, wolność wyznawania idei i doktryn religijnych, jak również wolność przyjęcia przekonań ateistycznych, ich zmiany i tworzenia nowych, a z drugiej strony – wolność kultu i praktyk religijnych, krytyki religii i propagowania światopoglądu religijnego, jak i areligijnego, wolność wyrażania swych postaw światopoglądowych, swego stosunku do religii.”[1]

Wyróżniamy dwa rodzaje gwarancji wolności sumienia i wyznania: bezpośrednie i pośrednie. Gwarancje bezpośrednie mają na celu nadanie uprawnień wynikających z wolności sumienia i wyznania charakteru norm prawnych. Gwarancje pośrednie polegają natomiast na przyjęciu zasad i rozwiązań instytucjonalno prawnych, które mają ułatwić korzystanie z tych uprawnień przez jednostki i zbiorowości religijne oraz zapobiegać ich naruszaniu.

„Specjalnym rodzajem bezpośrednich gwarancji wolności sumienia i wyznania są zobowiązania prawne państwa, wynikające z zawieranych umów międzynarodowych i z członkostwa Narodów Zjednoczonych.

Wśród gwarancji pośrednich największe znaczenie przywiązuje się do rozdziału kościoła i państwa. Ma on oznaczać neutralność państwa wobec poglądów i przekonań religijnych obywateli, tzn. że państwo nie opowiada się za określoną religią, nie faworyzuje ani nie dyskryminuje żadnej. Przekonania religijne czy światopogląd to sprawa prywatna człowieka i obojętna dla władz państwowych. Istnieje pogląd uznany przez większość badaczy, że tylko państwo neutralne w stosunku do poglądów swoich obywateli w sprawach religii jest w stanie zagwarantować wolność sumienia i wyznania”[2].

Zasada równouprawnienia związków wyznaniowych stanowi istotną gwarancję wolności sumienia i wyznania. Nakazuje państwu równe traktowanie wszystkich związków

wyznaniowych. Zabrania uprzywilejowania lub dyskryminowania jakichkolwiek organizacji wyznaniowych. Nakazuje wyposażenie związków wyznaniowych w takie same uprawnienia cywilnoprawne, samorządowo-organizacyjne i otoczenia ich działalności jednakową ochroną karną. Obciążenia i przywileje podatkowe związków wyznaniowych nie powinny być różnicowane.

Równouprawnienie obywateli bez względu na wyznanie religijne czy światopogląd jest powszechnie traktowane jako zasada konstytucyjna. Nakłada ona na organy państwowe obowiązek jednakowego traktowania wszystkich obywateli. Zabrania różnicowania praw politycznych czy cywilnych obywateli ze względu na ich wyznawaną religię czy światopogląd. Ślubowanie składane przy obejmowaniu stanowisk publicznych powinno mieć charakter świecki, a jego formy powinny być tak zróżnicowane, aby każdy mógł je złożyć zgodnie z posiadanym światopoglądem. Wolność sumienia i religii to swobodny wybór własnego światopoglądu. Bez jakiejkolwiek ingerencji ze stron władzy państwowej, ani osób trzecich. Wolność wyznania to prawo do reprezentowanie swojego światopoglądu oraz postępowania w zgodzie z własnym sumieniem.

Z wolności sumienia i wyznania korzystają obywatele polscy, cudzoziemcy i bezpaństwowcy. Mają oni prawo do wolności na równych zasadach.

Elementami wolności sumienia i religii są:

  • swoboda wyboru przekonań,
  • wolność praktyk wykonywanych publicznie i prywatnie,
  • prawo do wychowania dzieci zgodnie ze swoim światopoglądem,
  • prawo do milczenia w sprawie religii,
  • wolność tworzenia zrzeszeń religijnych,
  • wolność tworzenia wspólnych zrzeszeń przez różne związki religijne [3]

Ważnym aspektem prócz gwarancji i zasad jest zakres wolności wyznania i sumienia ujmowany jako rozszerzający lub zwężający[4]:

Istotną rolę w zagwarantowaniu prawa do wolności sumienia i wyznania odgrywają prasa, radio i telewizja. Zadania środków masowego przekazu w tym zakresie są różnorodne. Szczególne obowiązki spoczywają na nich w zakresie wychowania społeczeństwa w duchu wzajemnej tolerancji i pełnego poszanowania uprawnień ludzi wyznających inną religię czy światopogląd.

[1] Jerzy F. Godlewski, Krzysztof H. Jabłoński, Prawo a religia, Warszawa, 1988, s. 37.

4 Michał Pietrzak, Prawo wyznaniowe, Warszawa, 1982, ss. 37-38.

[3] Jerzy F. Godlewski, Krzysztof H. Jabłoński, Prawo a religia, Warszawa, 1988, s. 52.

[4] http://www.law.uj.edu.pl.

Dodaj komentarz

Filed under prace magisterskie

Ochrona wolności sumienia i wyznania w Polsce

wstęp pracy magisterskiej

Wolność  wyznania i sumienia jest jednym z podstawowych praw człowieka opisanych w Konstytucji RP jak również w innych aktach prawnych takich jak : Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych, Konwencja Praw Dziecka i Konwencja o Ochronie Praw Człowieka oraz Deklaracji o Prawach Człowieka.

Akty te zapewniają każdemu możliwość wyboru światopoglądu. Wiąże się to z tolerancją i szacunkiem wobec wyznawców innych religii. Niedozwolone jest zabranianie wiernym swobodnego uzewnętrzniania swoich przekonań religijnych, nakłanianie do wyboru wyznania lub łamania zasad już wybranej przez siebie wiary.

Niniejsza praca ma na celu przedstawienie nam i wyjaśnienie pojęć związanych z terminem wolność wyznania i sumienia oraz ich prawno-karna ochrona.

Pierwszy rozdział poświęcony jest ogólnym zagadnieniom na temat wolności wyznania i sumienia. Przedstawiony jest ich zakres przedmiotowy oraz podmiotowy jak również historyczny aspekt wolności wyznania i sumienia.

Drugi rozdział zawiera pojęcia związane z prawem karnym czyli przestępstwa skierowane przeciwko wolności wyznania i sumienia.

Do napisania pracy zainspirowały mnie publikacje m.in. takich autorów jak : Ninan Koshy, „Wolność religijna w zmieniającym się świecie” , Michał Pietrzak, „ Prawo wyznaniowe” , „Prawno karna analiza zjawiska satanizmu w Polsce” Rafał Paprzycki .Informacje czerpałam również z kodeksu karnego – ustawa z 6 czerwca 1997 , Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka oraz Konstytucji RP . Odnosiłam się również do artykułów zamieszczonych na stronach internetowych m.in. : racjonalistka.pl, kościół.pl , law.uj.edu.pl .

Przede wszystkim chciałabym podziękować  Pani prof. nadzw. dr hab Annie Pikulskiej, bez

której nie byłoby możliwe napisanie tej pracy. Jej cenne rady oraz wskazówki przyczyniły się do jej powstania.

Praca składa się ze wstępu, dwóch rozdziałów oraz zakończenia.

Dodaj komentarz

Filed under prace magisterskie

Ochrona wolności sumienia i wyznania

zakończenie pracy magisterskiej

W dzisiejszych czasach wyznawana przez kogoś religia jest uważana za coś osobistego, to jednak społeczne zaangażowanie niektórych religii wręcz wymusza agresywne zachowanie wobec innych wyznań. Dlatego takie akty prawne jak Konstytucja czy Powszechna Deklaracja Praw Człowieka mają na celu chronić owe jednostki jak również różnego rodzaju związki wyznaniowe. Żyjąc w demokratycznym kraju jakim jest Polska  powinniśmy jak najbardziej liczyć się z cudzym zdaniem, poglądem oraz zapewnić każdemu swobodę wyrażania swojej postawy wobec wolności religijnej. Niestety często zapominamy czym jest tak ważna w ówczesnym świecie TOLERANCJA. Na podstawie przedstawionych przeze mnie przykładów przestępstw wobec wolności wyznania i sumienia, możemy śmiało stwierdzić, że niestety to co zostało spisane w aktach prawnych, które powinien respektować każdy szanujący się Polak,  nie jest odzwierciedleniem w praktyce.

Moja praca, oprócz przedstawienia ogólnych pojęć związanych z terminami wolność religijna, wyznania i sumienia, miała na celu skupienie się na pojęciu kim jest człowiek i jak bardzo się od siebie różnimy. Możemy to zaobserwować w drugim rozdziale, gdzie oprócz przedstawionych ogólnych zagadnień dotyczących prawno-karnej ochrony wolności wyznania i sumienia skupiamy się również na obrazie uczuć religijnych. Na podstawie aktów prawnych przedstawionych w mojej pracy możemy doszukać się terminów czym są uczucia religijne. Ale czy tak są one odbierane w rzeczywistości? Po raz kolejny mamy przykład tego, iż to co spisane jest niczym w porównaniu z tym co jest namacalne w praktyce. Ponieważ każdy z nas jest inny. Jednak to właśnie nie kto inny jak człowiek powinien kierować się w życiu zasadą tolerancyjności wobec drugiego człowieka. Nie chce zwracać tylko tutaj na jednostki cywilne, ale również na przedstawicieli jednostek publicznych, którzy pełniąc tutaj rolę ustawodawców jak również organów mających ochraniać obywateli, sami nie przeciwdziałają szerzącym się działaniom przeciwko mniejszością.

Reasumując, mam nadzieję ,że moja praca w mniejszym, bądź większym stopniu oprócz przedstawionych w niej prawnych zagadnień na temat wolności religijnych zwróci czytelnikowi uwagę, iż sami jesteśmy odpowiedzialni za to co czynimy sobie oraz drugiemu człowiekowi i nauczymy się wprowadzić w życie definicję słowa TOLERANCJA wobec wolności wyboru człowieka w  różnych jego aspektach życia.

Dodaj komentarz

Filed under prace magisterskie

Godność człowieka w Konstytucji RP

praca magisterska z prawa kanonicznego

Konstytucja każdego państwa, jako ustawa zasadnicza nie tylko określa wzajemne relacje pomiędzy organami władzy publicznej, ale również, a może przede wszystkim, wskazuje na wartości aksjologiczne, na jakich ma się opierać cały jego system prawny.

Podobnie Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 roku już w preambule wskazuje na wartości, jakimi powinni się kierować Ci, którzy będą tę konstytucję stosować[1]. Wśród tych wartości na pierwszym miejscu postawiona jest przyrodzona godność ludzka. Chodzi tu oczywiście o godność osobowa, rozumiana w sensie ontycznym[2]. Co prawda w doktrynie istnieje spór na temat normatywnej wartości preambuły do konstytucji, to jednak jej wartość interpretacyjna dla norm ustawy zasadniczej jest bezsporna.

Rana godności człowieka została dodatkowo podkreślona w art. 233 ust. 1 w sposób bezwzględnie zakazujący jej ograniczania w razie wprowadzenia nadzwyczajnego stanu państwowego[3].

Ustawodawca kontynuuje temat godności ludzkiej w artykule 30 Konstytucji wskazując, iż „Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych[4].” Tym samym ustawodawca uznaje iż człowiek rodząc się posiada już godność osobową której nie może być pozbawiony przez żaden inny podmiot. Stąd użyte w konstytucji przymioty godności: przyrodzoność i niezbywalność.

Wpisanie pojęcia godności do konstytucji wiąże się z nadaniem mu znaczenia prawnego. Wstęp do konstytucji sytuuje je na tle „chrześcijańskiego dziedzictwa Narodu i ogólnoludzkich wartości”. Stąd centralnym punktem wyjścia do rozważań o konstytucyjnym pojęciu godności powinna być chrześcijańska (katolicka) nauka społeczna[5]. W tym znaczeniu istotą godności człowieka jest jego podmiotowość (autonomia), wynikającą z tego że, jako jedyna istota posiada rozum i wolną wole[6].

Artykuł 30 Wyraźnie wskazuje, że godność osobowa jako: „źródło wolności i praw człowieka i obywatela” nie wynika z woli ustawodawcy. Godność zatem nie może być rozumiana jako cecha czy też zespół praw nadanych przez państwo. Jest ona bowiem w stosunku do państwa pierwotna, w konsekwencji czego zarówno ustawodawca jak i organy stosujące prawo muszą respektować treści zawarte w pojęciu godności, przysługującej każdemu człowiekowi[7]. Pojęcie godności ludzkiej nie może też zostać zmieniona ani derogowana z systemu prawa[8].

Następnie ustawodawca nakłada obowiązek poszanowania i ochrony godności na władze publiczne. Oznacza to, że obowiązek spoczywa nie tylko na władzy państwowej, ale także na władzy samorządowej, osobach pełniących funkcje publiczne, jak i na wszystkich organach i instytucjach pośrednich. Niejako dopełnieniem tej zasady jest art. 31 ust. 2 Konstytucji, zgodnie z którym „Każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych[9].” Zakaz naruszania godności człowieka ma charakter bezwzględny i dotyczy wszystkich[10].

[1]„Wszystkich, którzy dla dobra Trzeciej Rzeczypospolitej tę Konstytucję będą stosowali, wzywamy, aby czynili to, dbając o zachowanie przyrodzonej godności człowieka, jego prawa do wolności i obowiązku solidarności z innymi, a poszanowanie tych zasad mieli za niewzruszoną podstawę Rzeczypospolitej Polskiej.”, Preambuła, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.1997.n.78.poz.483).

[2]L. Garlicki, Artykuł 30 [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz., T.III, Warszawa 2003, s.2.

[3]Tamże, s.1.

[4] art. 30, Konstytucja RP.

[5] L. Garlicki, Artykuł 30…, dz. cyt., s.2.

[6] Tamże.

[7] Wyrok TK z 4 kwietnia 2001r. (K. 11/00).

[8] Por. J. Bucińska, Godność człowieka…, dz. cyt., s. 46.

[9] Tamże, s. 47.

[10] Wyrok TK z 4 kwietnia 2001 r.(K. 11/00).

Dodaj komentarz

Filed under prace magisterskie

Złośliwe przeszkadzanie wykonywania aktu religijnego

„Doświadczenia cierpienia i śmierci, a w ostatnich czasach także przemocy i terroryzmu stawiają człowieka wobec pytań o sens życia, wartość cierpienia i miłości, o znaczenie dobra i zła, o granice ludzkiej wolności i źródło prawdy. Człowiek pyta też, jaka jest ostateczna racja jego istnienia. Szukając odpowiedzi, odkrywa w sobie liczne nadzieje i oczekiwania, które są wyrazem jego niezmierzonej tęsknoty za „czymś więcej”, niż sam może osiągnąć tu, na ziemi. Ta tęsknota przybiera często postać niewytłumaczalnego odczucia, iż czegoś mu w życiu brakuje…”

DsCh, II/68

 „Art. 195. § 1. Kto złośliwie przeszkadza publicznemu wykonywaniu aktu religijnego kościoła lub innego związku wyznaniowego o uregulowanej sytuacji prawnej,  podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Tej samej karze podlega, kto złośliwie przeszkadza pogrzebowi, uroczystościom lub obrzędom żałobnym.” [1]

Aktem religijnym nazywamy wszystkie czynności wchodzące w skład tzw. Praktyk religijnych, czyli tzw.

  • nabożeństwa, procesje, modlitwy
  • ofiary, ołtarz
  • pogrzeb i kult zmarłych
  • miejsca święte (np. wzgórza)
  • procesje i pielgrzymki
  • gesty i znaki święte
  • przedmioty święte (talizmany)
  • posty i wyrzeczenia
  • dobroczynność [2]

Na stronie internetowej Komendy Głównej Policji została opublikowana tabela przedstawiająca ilość przestępstw dokonanych w oparciu o art. 195. § 1 oraz § 2.

Rok art. 195 § 1 art. 195 § 2
2007 12 5
2006 16 6
2005 14 2
2004 21 4
2003 44 0
2002 13 2
2001 9 3
2000 15 2
1999 20 3

Chodzi tutaj  o sytuację, w której sprawca działa  z premedytacją Kiedy złośliwe obraża uczucia religijne innych osób, znieważając publicznie miejsce przeznaczone do wykonywania obrzędów religijnych lub znajdujący się w tym miejscu przedmiot czci religijnej, całkowicie wyczerpuje prawno-karną ochronę tej sfery życia obywateli. Często powyższe statystyki odnoszą się do ludzi uważanych powszechnie jako „satanistów” , Co pewien czas opinię publiczną poruszają wydarzenia odbierane jako przejaw szerzenia się satanistycznego kultu. Mowa tu zwłaszcza o takich zajściach, jak satanistyczne zabójstwo w Rudzie Śląskiej w 1999 r. Dość często pojawiają się informacje w prasie dotyczące rytualnego zabijania zwierząt, dewastacji cmentarzy, podpalenia kościołów i innych aktów wandalizmu dokonywanych przez młodzież[3] Niewątpliwie mamy tutaj do czynienia z przestępstwami z zakresu art. 195. § 1 oraz  § 2. Wiadomo o wypadkach takich zamachów w Polsce, których sprawcy zostali skazani przez Sądy Rejonowe w Ostrołęce  oraz w Lublinie. Bezczeszczenie oraz ograbienie zwłok przybrało szczególną formę w dniu 1 sierpnia 1986 r., gdy podczas Festiwalu Muzyki Rockowej w Jarocinie miało miejsce makabryczne zdarzenie uznane przez opinię publiczną za satanistyczną „czarną mszę.[4]„Opisujący wydarzenie dziennikarze sugerują, że wszystko zaczęło się od ekstazy na koncercie, podczas występu zespołu TEST FOBII CREON. Zespół ten stworzył atmosferę ciemności, grozy i zła, a teksty utworów mówiły między innymi o diabelskim rytuale:

Płonie krzyż na stosie krzywd.

Pójdziesz tam do piekieł bram,

Gdzie dusza zła oświeci cię.

Diabelskiej mszy wiruje czas.

Występowi towarzyszyło także rozbicie krzyża o brzeg kolumny głośnikowej. Kilku uczestników koncertu zaplanowało na tę noc dokonanie rytuału ku czci Szatana w pobliskim lesie. Dwóch z nich uczestniczyło w dniu 26 czerwca 1986 r. w wydarzeniu w szczecińskiej Wieży Bismarcka, która uchodzi za pierwszą odprawianą w Polsce „czarną mszę”. Po drodze na cmentarz zabrali z kościoła św. Jerzego fioletową stułę i złapali bezpańskiego psa. Na cmentarzu wynieśli z grobowca rodziny Biskupskich trumnę ze zwłokami A. Biskupskiego i z tym wszystkim udali się do lasu. Tam ustawiono trumnę, znicze, wbito w ziemię krzyże ramionami w dół i przywiązano psa stułą do trumny. Rytuałowi towarzyszyły formuły przypominające modlitwy, wychwalające Szatana oraz zapowiadające jego rządy na Ziemi. W kulminacyjnym momencie jeden z uczestników zabił scyzorykiem psa, wyjął jego wnętrzności i podał je prowadzącemu. Ten rzucił zwierzęce trzewia na trumnę.”[5]

Kodeks karny z 1997 r. przenosi do rozdziału XXXII „Przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu” przestępstwo znieważania zwłok, prochów ludzkich lub miejsca spoczynku zmarłego(art. 197 ust. 1  kk.  z 1969 r., art. 262 ust. 1 k.k. z 1997 r.) oraz przestępstwo ograbienia zwłok, grobu lub innego miejsca spoczynku zmarłego (art. 197 ust. 2 kk. z 1969 r., art. 262 ust. 2 k.k. z 1997 r.).

Kodeks karny tłumaczy, że znieważanie zwłok lub ich ograbienie są czynami atakującymi inne dobro prawne niż wolność sumienia i wyznania, stąd właściwym miejscem odnośnych przepisów ma być rozdział o przestępstwach przeciwko porządkowi publicznemu. W doktrynie wskazuje się, że przedmiotem zamachu przy przestępstwie ograbienia zwłok lub grobu może być, ale nie musi, także cudze mienie. Przedmiotem tego czynu może być też bowiem rzecz nie przedstawiająca wartości materialnej albo rzecz nie należąca do nikogo[6].

Odnosząc się do powyższego przedstawienia sprawy możemy dokładnie stwierdzić, że jest tu dość istotna analogia pomiędzy „satanistycznymi obrzędami” , które przedstawiłam powyżej do tego co w kodeksie karnym jest uznawane jako przestępstwo na tle religijnym.

Art. 195 k.k. chroni wolność religijną w zakresie publicznego wykonywania kultu religijnego. Sprawcą tego przestępstwa może być każdy, ustawodawca nie ogranicza kręgu osób, które mogą się dopuścić tego przestępstwa. Jest to zatem przestępstwo powszechne[7].

Zachowanie się sprawcy tego przestępstwa polega na przeszkadzaniu publicznemu wykonywaniu aktu religijnego kościoła lub  innego związku wyznaniowego o uregulowanej sytuacji prawnej. Istota tego przestępstwa uzależniona jest jednak od zrealizowania szczególnego znamienia strony podmiotowej, tj. złośliwości. Działanie sprawcy musi być skierowane na przeszkadzanie w publicznym wykonaniu aktu religijnego. Dobrym przykładem są tutaj głośne sprawy często nagłaśniane przez media jak napady na pielgrzymki. Dosłownie możemy się tutaj odnieść do złośliwego przeszkadzania wykonania aktu religijnego.

Ochroną karną z art. 195 kk.  objęte są tylko te akty religijne, które wykonywane są przez kościoły lub inne związki wyznaniowe o uregulowanej sytuacji prawnej. Sytuację prawną Kościoła katolickiego reguluje umowa międzynarodowa zawarta miedzy Stolicą Apostolską i Rzeczypospolitą Polską, podpisana w Warszawie 23 lutego 1998 r., ratyfikowana 3 kwietnia 1998 r.[8] i ustawa z  17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła w Rzeczypospolitej Polskiej[9].

[1] Kodeks  karny- ustawa z 6 czerwca 1997, Dz.U. Nr 88, poz. 553 i Nr 128, poz. 84

[2] http://www.kościół.pl

[3] „Satanizm w Polsce” – Piotr Szarszewski s.35-36

[4] „Prawno karna analiza zjawiska satanizmu w Polsce” Rafał Paprzycki s.94-95

[5] „Prawno karna analiza zjawiska satanizmu w Polsce” Rafał Paprzycki s.95-96

[6] M. Filar, Kodeks karny. Krótkie komentarze. Przestępstwa przeciwko wolności sumienia i wyznania, Warszawa 1998, s. 147.

[7] W. Wróbel, Przestępstwa , Kraków 1999, s.457.

[8] Dz. U. nr 51, poz. 318.

[9] Dz. U. nr 29, poz. 154 z póz. zm.

Dodaj komentarz

Filed under prace magisterskie